Mevcut ekonomik koşullar göz önüne alındığında, Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) birikim seviyelerinin henüz emeklilikte istenen refah düzeyini sağlayacak düzeyde olmadığını belirten AXA Türkiye Hayat ve Emeklilik Başkanı ve İcra Kurulu Üyesi Selçuk Adıgüzel, emeklilikte sürdürülebilir bir yaşam standardı için sosyal güvenlik sisteminden sağlanan gelirlerin yanı sıra, bireysel emeklilik sisteminde biriken tasarruflarının da önemli bir katkı sağlaması gerektiğini söyledi.
Her ne kadar refah seviyesi kişisel ekonomik koşullara ve yaşam tercihlerine göre farklılık gösterse de dünya genelindeki çalışmalarda emeklilik döneminde, çalışma hayatındaki aylık gelirin yüzde 60-70’i oranında bir gelir elde edilmesinin makul bir hedef olarak kabul edildiği bilgisini paylaşan Adıgüzel, “Mayıs 2025 itibarıyla sistemden emekli olanlara yapılan ödeme yaklaşık 570 bin TL seviyesinde. Bu tutarı, TÜİK’in 2024 yılı verilerine göre emekli hane halkının ortalama aylık tüketim harcaması olan 39 bin TL ile karşılaştırdığımızda tasarruf açığımızın seviyesi hakkında bir fikir sahibi olabiliyoruz. Ayrıca, ülkemizde beklenen ortalama yaşam süresinin 77 yıl olduğunu ve 60 yaşında emekli olan bir bireyin en az 17 yıl boyunca barınma, geçim, özellikle de sağlık harcamaları için ciddi bir finansal kaynağa ihtiyaç duyacağı ortada. Bu kapsamda mevcut bireysel emeklilik birikimlerinin henüz yeterli seviyede olmadığını söylemek yanlış değil” dedi.
Bu nedenle, bireylerin çalışma hayatları boyunca bütçeleri elverdiği ölçüde katkı paylarını düzenli ve mümkün olduğunca artan bir şekilde yatırmalarının büyük önem taşıdığını kaydeden Adıgüzel, ayrıca, fon dağılımlarının, piyasa koşulları ve kişisel ihtiyaçlara göre periyodik olarak gözden geçirilmesinin uzun vadede birikimlerin değerini koruyup artırabilmek açısından kritik rol oynadığını vurguladı. Adıgüzel, “Sonuç olarak, yaşlanan nüfus gerçeği karşısında bireysel emeklilik sisteminin güçlü ve sürdürülebilir şekilde büyümesi hem bireylerin hem de ülke ekonomisinin geleceği açısından hayati bir öneme sahip” ifadelerini kullandı.
Sistemin uzun vadeli kaynağı 18 yaş altı birikimler
Emeklilik sistemlerinde, temel olarak genç ve çalışan nüfusun birikimleri, emeklilik dönemine gelmiş bireylerin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde yapılandırıldığını bildiren Adıgüzel, şöyle devam etti: “Bu nedenle, sistemde yer alan bu üç farklı grubu ve onların ihtiyaçlarını ayrı ayrı ele almak gerekir. Ülkemizde 18 yaş altındaki 24 milyonluk nüfusun 1,5 milyonu bugün itibarıyla BES katılımcısıdır. Ekonomik özgürlüğünü henüz kazanmamış bu grubun sisteme katılımı ağırlıklı olarak ebeveyn desteği ile sağlanıyor. Ancak, bu yaşta birikim yapmaya başlayan bireyler, uzun vadede sistem için önemli bir kaynak oluşturacak. Örneğin; uzun süre sistemde kalacakları ve yaşamları boyunca ekonomik koşulları değişebileceği için katkı payı ödemelerine kesinti uygulanmadan ara verebilmelerine imkan tanınabilir, belirli dönemlerde katkı payı teşvikleri sağlanabilir veya erken yaş grubuna uygun varlık çeşitliliği içeren özel fonlar dizayn edilebilir. Böylelikle erken yaşta başlayan tasarrufların fon getirileri uzun vadede maksimum seviyeye taşınabilir. 18-60 yaş aralığındaki 48 milyonluk çalışan nüfus ise ekonomik olarak güçlü gruptur ve fon büyüklüğüne katkı potansiyeli en yüksek kesimi oluşturuyor. Henüz sisteme dahil olmayan bu gruptaki bireyleri farkındalık çalışmalarıyla sisteme kazandırmaya devam etmeliyiz. Mevcutta BES katılımcısı olanları ise sistemde kalmalarını sağlayarak düzenli ve artan şekilde katkı payı ödemeye teşvik etmeliyiz.”
Adıgüzel, emeklilik fonlarının çeşitliliğinin artırılması ve finansal danışmanlık hizmetlerinin dijital kanallar da dahil edilerek yaygınlaştırılmasının bu hedeflere ulaşmada önemli araçlar olarak öne çıktığını söyledi.
