KPMG’nin yayımladığı “Yapay Zekânın İkili Vaadi” raporu, yapay zekânın hızla artan enerji tüketimine yönelik küresel endişelere karşı, iklim değişikliğiyle mücadelede önemli fırsatlar sunduğunu gösteriyor. Araştırmaya göre yapay zekâ, 2030’da Japonya’nın toplam tüketimini aşacak kadar enerjiye ihtiyaç duyacak olsa da aynı dönemde küresel emisyonları 3–5 milyar ton azaltma potansiyeline sahip.
Yapay zekâ teknolojileri tarihte benzeri görülmemiş bir hızla gelişirken, enerji talebindeki artış çevresel sürdürülebilirlik açısından yeni bir tartışma yaratmıştı. KPMG’nin 1.200’ün üzerinde enerji ve teknoloji lideriyle gerçekleştirdiği çalışma ise bu tartışmaya yeni bir perspektif sunuyor. Rapora göre yapay zekâ yalnızca enerji dönüşümünü hızlandırmakla kalmıyor, iklim kriziyle mücadelede de önemli bir itici güç haline geliyor.
“Net sıfır için pozitif bir unsur”
KPMG’nin verilerine göre enerji üreticilerinin yüzde 92’si önümüzdeki üç yılda çift haneli büyüme beklerken, yüzde 97’si yapay zekâyı net sıfır hedeflerine ulaşma yolunda “net pozitif” bir araç olarak görüyor. Katılımcıların yüzde 87’si ise yapay zekânın sürdürülebilirlik hedeflerinde merkezi bir role sahip olduğunu belirtiyor.
Raporda, veri merkezlerinin küresel enerji tüketimindeki payının hızla artacağı öngörülüyor. Buna karşın şirketlerin yalnızca yüzde 30’u, kısa vadede yapay zekânın kendi operasyonel enerji verimliliğini artırmayı önceliklendiriyor. Yöneticilerin yüzde 96’sı ise temiz enerji üretiminin bu hızlı tüketim artışını karşılayabileceğine inanıyor. Katılımcıların yüzde 45’i enerji ihtiyacını yerinde üretimle karşılamayı planlarken, yüzde 33’ü şebeke altyapısındaki sınırlamaları en büyük engel olarak görüyor.
Yenilenebilir enerji kullanımı dört kat artacak
Araştırmaya göre şirketler, yüksek yenilenebilir enerji kullanım oranını (yüzde 75–100) 2027’ye kadar yüzde 8’den yüzde 30’a çıkarma hedefiyle ilerliyor. Ancak net sıfır taahhütlerinde tutarlılık sağlanmış değil: Kuruluşların yalnızca yüzde 29’u hedeflerini tüm değer zincirine yaymış durumda. Ayrıca enerji tüketicilerinin yalnızca yüzde 13’ü, projelerde gecikmelere yol açsa bile temiz enerjinin “taviz verilemeyecek bir konu” olduğu görüşünü taşıyor.
Dönüşüm dört başlıkta toplanıyor
Rapora göre yapay zekânın iklim ve enerji alanındaki etkisi dört temel başlıkta şekilleniyor:
İklim üzerindeki pozitif etki büyüyor: Yapay zekâ; biyolojik çeşitlilik, döngüsel ekonomi ve iklim risk yönetimi gibi alanlarda yenilikçi çözümler sunuyor. Büyük veri ve yapay zekâ işletmelerinin yüzde 62’si, 2027 itibarıyla yenilenebilir enerji yatırımlarına doğrudan yönelmeyi planlıyor.
Temiz enerji dönüşümünü hızlandırıyor: Yapay zekâ; imalat, ulaşım, tarım ve binalar dahil olmak üzere tüm değer zincirlerinde sürdürülebilirlik odaklı optimizasyon imkânları yaratıyor.
Uygulama açığı büyüyor: Altyapı eksiklikleri, politika gecikmeleri ve finansman sorunları nedeniyle temiz enerji çözümlerinin yaygınlaşmasında hız kaybı yaşanabiliyor. Raporda 2027’ye kadar olan dönemin kritik bir eşik olduğuna dikkat çekiliyor.
Engelleri fırsata dönüştürüyor: Yapay zekânın gelişimi, temiz teknolojilerin pazara çıkış süresini onlarca yıldan birkaç yıla indirerek yeni pazarların oluşmasını sağlıyor.
“Enerji tüketimini fazlasıyla telafi edebilir”
KPMG Türkiye Enerji Sektörü Lideri Hakan Demirelli, yapay zekânın enerji sektöründe yarattığı dönüşümün altını çizerek şunları söyledi:
“Yapay zekâ, operasyonları optimize eden, iş modellerini dönüştüren ve bilimsel araştırmaları hızlandıran bir etki yaratıyor. Enerji ihtiyacı hızla artsa da yapay zekânın sağladığı verimlilik ve inovasyon kapasitesi, bu tüketimi fazlasıyla telafi edebilecek güçte. Şirketlerin hızlı ve kararlı adımlar atması için tarihi bir fırsat dönemi yaşıyoruz. Stratejik ortaklıklar kuran ve altyapıya yatırım yapan kurumlar, önümüzdeki on yılların sektör liderleri arasında yer alacak.”
