Enflasyonla mücadele sürecinin yarattığı faiz oynaklığı, sigorta sektöründe risk yönetiminden ürün tasarımına kadar pek çok alanı doğrudan etkiliyor. Faizlerde yaşanan dalgalanmaların sektöre yansımalarını değerlendiren IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği CEO’su Murat Çiftçi, şirketlerin artık daha dinamik, çok katmanlı ve finansal enstrümanlarla desteklenen bir risk yönetimi yaklaşımına geçtiğini söyledi.
Çiftçi, hayat ve emeklilik ürünlerindeki uzun vadeli taahhütlerin faiz değişimlerinden en çok etkilenen alanlar olduğuna dikkat çekerek, “Faiz dalgalanmaları, risk yönetimini artık daha dinamik hale getiriyor. Şirketler sadece klasik senaryolara değil, farklı faiz seviyelerine göre çoklu analizler yapıyor. Bu da varlık–yükümlülük yönetiminde daha esnek portföyler ve kısa vadeli yeniden fiyatlama stratejilerini gündeme getiriyor” dedi.
Türev Ürünler Daha Aktif Kullanılıyor
Faiz riskini yönetmek için şirketlerin artık daha sofistike araçlara yöneldiğini belirten Çiftçi, faiz oranı swap’ları, cap/floor anlaşmaları gibi türev ürünlerin kullanımının arttığını ifade etti:
“Risk yönetimi artık pasif korunma değil, proaktif dengeleme üzerine kurulu. Şirketler faiz oynaklığını yönetmek için finansal enstrümanları daha aktif kullanıyor.”
Dalgalanmalar Kârlılık ve Sermaye Yapısını Doğrudan Etkiliyor
Faizlerdeki değişimin sigorta yatırım portföylerini yeniden şekillendirdiğini söyleyen Çiftçi, özellikle sabit getirili enstrümanlarda dalgalanmaların kârlılığı doğrudan etkilediğini vurguladı:
“Faizlerin yükseldiği dönemlerde şirketler daha güvenli ve yüksek getirili enstrümanlara yöneliyor. Düşük faiz dönemlerinde ise alternatif yatırımlar, özel sermaye ve altyapı projelerine ilgi artıyor. Operasyonel verimlilik, dijitalleşme ve maliyet kontrolü yatırımları bu süreçlerde kârlılığı destekleyen temel unsurlar haline geliyor.”
Faiz Oynaklığı Birleşme ve Satın Alma Dinamiklerini de Değiştiriyor
Hayat sigortası ürünlerinin fiyatlamasının doğrudan uzun vadeli faiz beklentilerine bağlı olduğunu belirten Çiftçi, faizlerin yükselmesinin garantili getirileri daha sürdürülebilir kıldığını ancak müşteri tercihlerinin bu süreçte kısa vadeli ve esnek ürünlere kayabildiğini söyledi.
Ayrıca, faizlerin şirket rezervleri üzerindeki etkisine dikkat çekerek, “Rezervler faiz oranlarıyla birlikte değer kazanabiliyor veya kaybedebiliyor. Faiz artışları rezervleri güçlendirirken, düşüşler uzun vadeli yükümlülükleri maliyetli hale getirebiliyor. Bu nedenle stres testleri ve senaryo analizleri çok daha kritik hale geldi” dedi.
Faizlerin yüksek olduğu dönemlerde borçlanma maliyetlerinin birleşme ve satın alma iştahını sınırladığını belirten Çiftçi, “2025’te küresel M&A hareketliliğinin yeniden artmasında faizlerin daha dengeli bir yapıya oturmasının önemli rolü olacak” değerlendirmesinde bulundu.
Hayat ve Emeklilik Ürünleri Dalgalanmadan En Çok Etkilenen Alanlar
Faiz oynaklığının en çok hayat ve emeklilik branşlarında hissedildiğini kaydeden Çiftçi, şirketlerin bu nedenle ürün tasarımlarını daha esnek hale getirdiğini söyledi:
“Türkiye’de şirketler faiz oynaklığına karşı daha esnek portföy yönetimi, döviz bazlı yatırımlar ve düzenleyici araçlarla pozisyonlarını koruyor. Daha sık raporlama ve senaryo analizi, uzun vadeli taahhütlerde riskin minimize edilmesine yardımcı oluyor.”
“Dijitalleşme Yavaşlamıyor, Daha Odaklı Hale Geliyor”
Faizlerin düşmesinin reasürörlerin yatırım gelirlerini sınırladığını, bunun da reasürans maliyetlerini yükseltebildiğini hatırlatan Çiftçi, 2025’te küresel reasürans piyasasında görülen prim ayarlamalarının bu mekanizmanın bir sonucu olduğunu belirtti.
Dalgalı dönemlerin yatırımları durdurmadığını ancak daha seçici hale getirdiğini söyleyen Çiftçi, “Dijitalleşme yatırımları vazgeçilmez. Faiz oynaklığı bu yatırımları sadece daha akıllı ve odaklı projelere yönlendiriyor” dedi.
IBS’den Dengeli Portföy Stratejisi
IBS olarak önceliklerinin portföyü dayanıklı tutmak olduğunu vurgulayan Çiftçi, hedge mekanizmaları, faiz swap’ları, çeşitlendirilmiş yatırım araçları ve düzenli stres testleriyle riskin kontrol altında tutulduğunu ifade etti.
2025–2026: Daha Dengeli Bir Faiz Patikası Beklentisi
Sektörün önümüzdeki döneme ilişkin faiz beklentilerini de değerlendiren Murat Çiftçi sözlerini şöyle tamamladı:
“Genel beklenti, 2025–2026 döneminde faizlerin daha dengeli ve öngörülebilir bir patikaya oturması yönünde. Dalgalanmaların azalması rezerv yönetimi ve yatırım planlaması için sigorta şirketlerine nefes aldıracaktır. Ancak faizler tek başına kârlılığı garanti etmeyecek. Verimlilik, dijitalleşme ve müşteri odaklı ürün tasarımlarıyla desteklenmesi gerekiyor.”
