Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), trafik kazaları ve iş kazalarının ardından mağdurların kişisel verilerine hukuka aykırı şekilde ulaşılarak ticari amaçlarla kullanılması konusunda emsal niteliğinde bir ilke kararı yayımladı. Karar, hasar danışmanlık şirketlerinden yetkisiz kişi ve kuruluşlara kadar geniş bir kesimi kapsıyot. Ek olarak kararda, sigorta eksperlerinin ise yalnızca yasal görevleri kapsamında veri işleyebileceği uyarısında bulunuldu.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), Resmi Gazete’de yayımlanan ilke kararıyla, trafik kazaları ve iş kazalarının ardından mağdurların kişisel verilerinin hukuka aykırı şekilde elde edilmesi ve işlenmesine yönelik önemli bir düzenlemeye imza attı.
Kurul, özellikle hasar danışmanlık şirketleri veya benzer isimlerle faaliyet gösteren kuruluşlar ile yetkisiz kişilerin, kaza mağdurlarına ait kişisel verilere erişerek mağdurlarla iletişime geçmesi, vekâlet almaya yönelik girişimlerde bulunması ve tazminat süreçlerini yönlendirmesinin ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
Şikâyetler ilke kararını beraberinde getirdi
Kurul kararında, son dönemde çok sayıda mağdurun, kendilerine ait iletişim bilgilerinin nasıl elde edildiğini bilmediklerini, kaza sonrasında ısrarlı telefon aramalarına maruz kaldıklarını ve çeşitli vaatlerle vekâlet vermeye yönlendirildiklerini belirterek Kuruma şikâyette bulunduğu ifade edildi.
Yapılan incelemelerde, mağdurlara ilişkin kimlik, iletişim ve kaza bilgileri ile kaza tespit tutanakları gibi belgelerin yetkisiz kişiler tarafından farklı kanallardan temin edilerek işlendiğinin anlaşıldığı belirtildi.
Kurul, bu uygulamaların yaygınlaşması nedeniyle ilke kararı alınmasına ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
Tazminat alacakları üçüncü kişilere devredilemez
Kararda, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun Ek 6’ncı maddesine dikkat çekilerek, sigortadan kaynaklanan tazminat alacaklarının yalnızca hak sahibine veya avukatına ödenebileceği, bu alacakların başka kişi veya kuruluşlara devredilmesine ilişkin sözleşmelerin ise hukuken geçersiz olduğu hatırlatıldı.
Bu kapsamda, hasar danışmanlık şirketlerinin veya benzeri yapıların yürürlükteki mevzuat çerçevesinde doğrudan ya da dolaylı biçimde bu faaliyetleri yürütmelerinin hukuki sorun oluşturabileceği ifade edildi.
Hukuka aykırı veri işleyenler hakkında suç duyurusu yapılabilecek
Kurul, kişisel verilere hukuka aykırı şekilde erişen ve bunları işleyen kişi veya kuruluşlar hakkında yalnızca KVKK kapsamında idari yaptırımların değil, Türk Ceza Kanunu’nun “Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” suçunu düzenleyen hükümleri kapsamında cezai süreçlerin de gündeme gelebileceğini belirtti.
Bunun yanında gerekli görülmesi halinde Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulabileceği, ilgili bakanlıklar ile baro başkanlıklarının da bilgilendirilebileceği kaydedildi.
Sigorta eksperleri için sınırlar net çizildi
Kararda sigorta eksperlerine ilişkin de önemli değerlendirmeler yer aldı.
Kurul, sigorta eksperlerinin, hasar tespiti, raporlama ve tazminat süreçlerinin yürütülmesi kapsamında kendilerine kanunla verilen görevleri yerine getirirken kişisel veri işleyebileceklerini belirtti.
Ancak bu yetkinin yalnızca görevin gerektirdiği ölçüde kullanılabileceği, elde edilen kişisel verilerin yetkisiz üçüncü kişilerle paylaşılmasının veya görev amacı dışında kullanılmasının hem 6698 sayılı Kanun hem de ceza mevzuatı bakımından sorumluluk doğurabileceği vurgulandı.
Veri güvenliği tedbirleri zorunlu
Kurul, kişisel verileri işleyen tüm veri sorumlularının çalışanlarına yönelik eğitim ve farkındalık faaliyetleri yürütmesi, erişim yetkilerini sınırlandırması, rol bazlı erişim kontrolü oluşturması ve teknik-idari güvenlik tedbirlerini eksiksiz uygulaması gerektiğini de hatırlattı.
Ayrıca kişisel verilerin yalnızca işlenme amacıyla sınırlı kullanılmasının, kurum dışına hukuka aykırı şekilde aktarılmamasının ve mesleki sır saklama yükümlülüklerine riayet edilmesinin önemine dikkat çekildi.
Kuruldan açık uyarı
KVKK, ilke kararında belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket etmeye devam eden veri sorumluları hakkında 6698 sayılı Kanun’un 18’inci maddesi kapsamında idari işlem uygulanacağını duyurdu.
Karar, özellikle trafik kazaları sonrasında mağdurlara ait bilgilerin üçüncü kişilere sızdırılması, bu bilgiler üzerinden ticari faaliyet yürütülmesi ve mağdurların yönlendirilmesine karşı hem sigorta sektörü hem de ilgili tüm paydaşlar açısından yeni bir denetim döneminin habercisi olarak değerlendiriliyor.
