HDI Fibaemeklilik Genel Müdürü Erol Öztürkoğlu, NTV ekranlarında yayınlanan Bakış programında bireysel emeklilik sisteminin mevcut görünümünü, fon performanslarını ve Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne (TES) ilişkin beklentilerini değerlendirdi.
Öztürkoğlu’nun açıklamaları, BES’in büyümesini sürdürmesine rağmen Türkiye’nin uzun vadeli tasarruf ve emeklilik yapısında yeni bir döneme ihtiyaç duyulduğunu ortaya koydu.
Gönüllü BES’te katılımcı sayısının 10,3 milyona ulaştığını belirten Öztürkoğlu, yıl başında yaklaşık 2,1 trilyon lira olan fon büyüklüğünün bugün 2,3 trilyon liraya yükseldiğini söyledi.
Otomatik Katılım Sistemi’nde (OKS) ise yaklaşık 7,8 milyon katılımcı ve 150 milyar liralık fon bulunduğunu ifade eden Öztürkoğlu, toplamda sistemin 18 milyon katılımcı ve 2,4 trilyon liralık fon büyüklüğüne ulaştığını kaydetti.
Devlet katkısındaki düşüş girişleri yavaşlattı mı?
Yıl başında devlet katkısının yüzde 30’dan yüzde 20’ye indirilmesinin etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Öztürkoğlu, girişlerde bir miktar yavaşlama gözlendiğini ancak bunun tek nedeninin devlet katkısı olmadığını söyledi.
Jeopolitik gelişmelerin ve küresel belirsizliklerin tasarruf davranışlarını da etkilediğine dikkat çeken Öztürkoğlu, Türkiye’nin halen ciddi bir tasarruf açığı bulunduğunu belirterek şunları söyledi:
“Türkiye yaşlanan bir nüfusa sahip. Gelecekte emeklilik döneminde ihtiyaç duyulacak fonların bugünden oluşturulması gerekiyor. Bu nedenle yüzde 20’lik devlet katkısına geçişin biraz erken olduğu kanaatindeyiz.”
“Türkiye’nin emeklilik sorunu mevcut sistemle çözülemez”
Programın en dikkat çeken başlıklarından biri Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi oldu.
Öztürkoğlu, mevcut Otomatik Katılım Sistemi’nin beklenen ölçeğe ulaşamadığını belirterek, Türkiye’nin gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ikinci basamak zorunlu emeklilik modeline ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Bugünkü fon büyüklüğünün olumlu görünmesine rağmen kişi başına ortalama BES birikiminin yaklaşık 200 bin lira seviyesinde olduğuna dikkat çeken Öztürkoğlu, bunun gelecekteki emeklilik gelirleri açısından yeterli olmadığını ifade etti.
“Bugün ulaştığımız büyüklük sevindirici ancak Türkiye’nin gelecekte karşılaşacağı yaşlılık ve emeklilik sorununu çözebilecek ölçekte değil.” diyen Öztürkoğlu, OKS’nin yıllardır istenilen ivmeyi yakalayamadığını vurguladı.
TES ekonomiye de uzun vadeli kaynak sağlayacak
Öztürkoğlu’na göre Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi yalnızca çalışanların emekliliğini güçlendirmeyecek, aynı zamanda Türkiye ekonomisinin uzun vadeli finansman ihtiyacına da önemli katkı sağlayacak.
Türkiye’de tasarrufların büyük bölümünün kısa vadeli olduğunu belirten Öztürkoğlu, TES sayesinde oluşacak uzun vadeli fonların hem şirketlerin finansmana erişimini kolaylaştıracağını hem de ekonomik kırılganlığı azaltacağını ifade etti.
İlk etapta işveren ve çalışan açısından ek maliyet gibi görülebilecek sistemin uzun vadede herkes için önemli fayda sağlayacağını söyleyen Öztürkoğlu, bunun “başlangıçta zor ama sonrasında ülkeye ciddi katkı sağlayacak bir yatırım” olduğunu dile getirdi.
“BES’in 20 yılda ulaştığı fon büyüklüğüne TES ile 5-10 yılda ulaşabiliriz”
Programın en dikkat çeken açıklamalarından biri de TES’in büyüme potansiyeline ilişkin oldu.
Öztürkoğlu, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin devreye girmesi halinde bugün BES’in yaklaşık 20 yılda oluşturduğu fon büyüklüğüne çok daha kısa sürede ulaşılabileceğini söyledi.
“Bireysel emeklilik sisteminin 20 yılda ulaştığı fon büyüklüğüne Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi sayesinde 5 ila 10 yıl içerisinde ulaşabiliriz.”
Bu durumun hem çalışanlar hem işverenler hem de ülke ekonomisi açısından önemli bir dönüşüm yaratacağını belirtti.
“BES getirileri düşük değil, yanlış fon tercihi yapılıyor”
Son dönemde BES fon getirilerine yönelik eleştirileri de değerlendiren Öztürkoğlu, sorunun fon performansından çok katılımcı davranışlarından kaynaklandığını söyledi.
BES fonlarının yaklaşık yüzde 42’sinin hâlen kıymetli maden fonlarında bulunduğunu belirten Öztürkoğlu, geçen yıl altın fonlarının yüksek getirisi nedeniyle yatırımcıların bu fonlarda kaldığını, ancak 2026’da aynı performansın görülmediğini ifade etti.
Buna karşın değişken fonların yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 45, hisse senedi fonlarının ise yüzde 30’un üzerinde getiri sağladığını belirtti.
Toplam sistem getirisinin düşük görünmesinin temel nedeninin katılımcıların fon dağılımlarını güncellememesi olduğunu vurguladı.
Katılımcılara önemli uyarı: Fon dağılımınızı güncelleyin
Öztürkoğlu, BES katılımcılarının yılda 12 kez fon dağılımı değiştirme hakkına sahip olduğunu hatırlatarak bu hakkın yeterince kullanılmadığını söyledi.
Emeklilik şirketlerinin SMS, mobil uygulama, çağrı merkezi ve dijital kanallar üzerinden sürekli bilgilendirme yaptığını ancak katılımcıların büyük bölümünün bu uyarıları dikkate almadığını ifade etti.
Piyasaları yakından takip etmeyen yatırımcılar için değişken fonların önemli bir alternatif olabileceğini belirten Öztürkoğlu, ayrıca BEKAS sistemi üzerinden fon performanslarının düzenli takip edilmesini tavsiye etti.
Belirsizlik sürüyor, yatırım kararlarında esnek olun
Jeopolitik gelişmeler nedeniyle piyasalardaki belirsizliğin arttığını söyleyen Öztürkoğlu, faizlerin seyri ile birlikte hisse senedi, tahvil ve para piyasası fonlarının performansının değişebileceğini ifade etti.
Katılımcıların tek bir fonda uzun süre kalmak yerine piyasa koşullarına göre portföylerini gözden geçirmeleri gerektiğini belirten Öztürkoğlu, fon dağılımı değişikliğinin BES’in en önemli avantajlarından biri olduğunun altını çizdi.
