Aon’un yayımladığı 2025 Global Benefits Trends Study, çok uluslu şirketlerin çalışan yan hakları stratejilerinde önemli bir yön değişimine işaret ediyor. 45 ülkeden 518 küresel yan haklar profesyonelinin katılımıyla hazırlanan araştırmaya göre, 2025 yılında şirketlerin en büyük önceliği maliyet yönetimi olurken, çalışanların sunulan hakları “değerli” bulması ilk kez ilk üç stratejik hedef arasına girdi.
Araştırma, küresel ölçekte belirsizleşen ekonomik koşullar, yüksek enflasyon ve artan regülasyon baskısı altında şirketlerin bir yandan maliyetleri kontrol altına almaya çalıştığını, diğer yandan yetenek çekme ve elde tutma konusunda çalışan deneyimini merkeze aldığını ortaya koyuyor.
Raporda Türkiye’ye özel ayrı bir bölüm ya da ülke bazlı veri yer almıyor. Ancak Türkiye’nin içinde bulunduğu EMEA bölgesi verileri, yerli şirketler ve Türkiye’de faaliyet gösteren çok uluslu firmalar açısından önemli ipuçları sunuyor.
EMEA bölgesinde faaliyet gösteren şirketler, küresel ortalamaya kıyasla esnek yan haklar, toplam ödül (total reward) şeffaflığı ve küresel asgari fayda standartları konularına daha fazla ağırlık veriyor. Bu durum, Türkiye’de özellikle büyük ölçekli ve ihracat odaklı şirketlerin insan kaynakları ve yan haklar politikalarında benzer bir dönüşüm baskısıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Sağlık maliyetleri odakta, ancak risk burada bitmiyor
Araştırmaya göre küresel ölçekte şirketlerin yüzde 70’i, yan haklar maliyetlerindeki en büyük baskı unsuru olarak sağlık harcamalarındaki artışı görüyor. Ancak rapor, yalnızca sağlık giderlerine odaklanmanın yanıltıcı olabileceği uyarısında bulunuyor. Zira bazı ülkelerde emeklilik, izin, araç ve yan menfaatler gibi kalemlerin toplam maliyeti, sağlık harcamalarının birkaç katına ulaşabiliyor.
Bu bulgu, Türkiye’de de özellikle özel sağlık sigortası, tamamlayıcı sağlık ve emeklilik yan hakları sunan şirketler açısından maliyet–değer dengesinin yeniden ele alınması gerektiğine işaret ediyor.
Küresel asgari standartlar ve yönetişim öne çıkıyor
Raporun dikkat çeken bir diğer başlığı ise küresel yan haklar yönetişimi. Araştırmaya katılan şirketlerin yalnızca küçük bir bölümü, belirledikleri küresel yan haklar stratejilerini tüm ülkelerde tam olarak uygulayabildiğini belirtiyor. Buna karşılık “lider” olarak tanımlanan şirketler, daha güçlü yönetişim yapıları sayesinde maliyetleri daha etkin yönetirken çalışan memnuniyetini de artırabiliyor.
Bu eğilim, Türkiye’de çok uluslu şirketlerin yerel uygulamalarında daha fazla standartlaşma, raporlama ve merkezi denetim beklentisinin artabileceğine işaret ediyor.
Şirketler için mesaj net: Değer anlatılmalı
Aon’un 2025 çalışması, yan hakların yalnızca sunulmasının yeterli olmadığını, çalışanların bu hakların gerçek değerini anlamasının kritik hale geldiğini ortaya koyuyor. Özellikle EMEA bölgesinde şirketlerin, toplam ödül tabloları, dijital iletişim araçları ve kişiselleştirilmiş yan hak çözümlerine daha fazla yatırım yaptığı görülüyor.
Uzmanlara göre bu tablo, Türkiye’de hem büyük ölçekli yerli şirketler hem de çok uluslu firmalar için net bir mesaj içeriyor: Yan haklarda maliyet yönetimi kadar, algılanan değer ve şeffaf iletişim de rekabet gücünün bir parçası haline geliyor.
