Allianz Trade, Orta Doğu’daki gelişmelerin küresel ekonomi üzerindeki etkilerini ele alan yeni bir rapor yayımladı. “Küresel Ekonomide Krizin Pikselleri” başlıklı çalışmada, artan jeopolitik risklerin özellikle enerji ve taşımacılık sektörlerinde ciddi baskı yarattığına dikkat çekildi.
Rapora göre, Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintiler, küresel ölçekte ödeme yapamama risklerinin yeniden değerlendirilmesine neden oldu. Birçok ülkenin risk notunda aşağı yönlü güncellemeler yapılırken, sınırlı sayıda ülkenin görünümünde iyileşme görüldü. Artan girdi maliyetleri, arz sorunları ve bazı ülkelerdeki iç ekonomik kırılganlıklar bu gelişmelerin temel nedenleri arasında yer aldı.
Ödeme riskleri ve kırılganlıklar artıyor
Raporda, enerji, cari denge ve maliye alanlarında açık veren ekonomilerin daha yüksek risk altında olduğu vurgulandı. Özellikle Ukrayna, Ürdün, Pakistan, Kenya ve Etiyopya gibi ülkelerin bu süreçten daha fazla etkilenebileceği belirtildi. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bazı ekonomiler ise ikinci aşama etkiler açısından dikkat çekiyor.
Uzmanlar ayrıca, döviz rezervlerindeki yavaşlama ve finansman koşullarındaki sıkılaşmanın, özellikle kırılgan ekonomilerde borçlanma maliyetlerini artırdığına işaret etti.
Taşımacılık ve enerji sektörleri öne çıkıyor
Rapora göre, 2025 ortasından itibaren sektör bazlı risk göstergelerinde belirgin bir bozulma yaşandı. Küresel taşımacılık sektörü ile Körfez ülkelerindeki enerji sektörü, risklerin en yoğun hissedildiği alanlar arasında yer aldı.
Deniz taşımacılığında gemi yakıtı fiyatlarının yaklaşık yüzde 70 artması, işletme maliyetlerini önemli ölçüde yükseltti. Buna karşın navlun fiyatlarındaki artışın sınırlı kalması, sektörün kârlılığını baskıladı.
Havayolu taşımacılığında ise jet yakıtı fiyatlarının tarihi seviyelere ulaşması dikkat çekti. Artan maliyetlere rağmen, özellikle uzun menzilli uçuşlarda bilet fiyatlarında önemli artışlar yaşandı. Ancak sektörde uçuş iptalleri ve bölgesel aksaklıklar nedeniyle ciddi operasyonel zorluklar da ortaya çıktı. Turizm gelirlerinde kayıplar yaşanabileceği ve uluslararası yolcu trafiğinde düşüş görülebileceği ifade edildi.
Enerji yoğun sektörler baskı altında
Raporda, Avrupa’da enerji yoğun sektörlerin de gelişmelerden doğrudan etkilendiği belirtildi. Özellikle kimya, çelik ve çimento sektörlerinin artan enerji maliyetleri nedeniyle zorlandığı ifade edildi. Doğal gazın sanayi tüketimindeki yüksek payı, bu sektörlerdeki baskıyı artıran önemli bir unsur olarak öne çıktı.
Kimya sektörünün ise ayrı bir risk alanı oluşturduğu vurgulandı. Hürmüz Boğazı’na yönelik olası kesintilerin, zaten kırılgan olan enerji arzını daha da zorlayabileceği belirtildi. Zayıf talep, yüksek enerji maliyetleri ve tedarik sorunlarının kısa vadede devam etmesi bekleniyor.
