Dünya ticaretinin bel kemiğini oluşturan deniz taşımacılığı, son yıllarda jeopolitik gerilimlerden iklim değişikliğine, liman operasyonlarındaki aksamalardan siber tehditlere kadar birçok yeni riskle karşı karşıya bulunuyor. Küresel ticaret hacminin yüzde 80’inden fazlasının deniz yoluyla gerçekleştirildiği düşünüldüğünde, yaşanan her aksama yalnızca lojistik sektörünü değil, üretimden enerjiye, perakendeden sanayiye kadar pek çok alanı doğrudan etkiliyor.
Bu değişim, deniz taşımacılığı sigortalarında da yeni bir dönemin kapısını aralıyor. IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği CEO’su Murat Çiftçi, değişen küresel risk ortamında şirketlerin yalnızca yüklerini değil, tüm operasyonlarını kapsayan bütüncül bir risk yönetimi anlayışı benimsemesi gerektiğini belirterek, önümüzdeki dönemde marine sigortalarında siber riskler, çevresel sorumluluklar ve dijital altyapılara yönelik teminatların daha fazla önem kazanacağını söyledi.
Jeopolitik gelişmeler sigorta risklerini artırıyor
Son dönemde Kızıldeniz’deki güvenlik sorunları, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilimler, Panama Kanalı’nda kuraklık nedeniyle uygulanan geçiş kısıtlamaları ve dünyanın farklı bölgelerinde meydana gelen liman yangınları, küresel lojistikte belirsizlikleri artırdı. Birçok uluslararası denizcilik şirketinin Süveyş Kanalı yerine Ümit Burnu rotasını tercih etmesi ise taşıma sürelerinin uzamasına ve navlun maliyetlerinin yükselmesine neden oldu.
Çiftçi, yaşanan gelişmelerin yalnızca sigorta primlerini değil, risk değerlendirme yöntemlerini de değiştirdiğine dikkat çekerek, “Daha önce ağırlıklı olarak gemi kazaları, yük hasarları veya olumsuz hava koşulları konuşulurken, bugün jeopolitik gelişmeler, iklim değişikliğinin etkileri, liman operasyonlarındaki kesintiler, siber tehditler ve tedarik zinciri kırılmaları aynı anda değerlendirilmesi gereken çok katmanlı riskler oluşturuyor” dedi.
“Risk artık sadece geminin limana ulaşması değil”
Deniz taşımacılığında risk kavramının önemli ölçüde değiştiğini vurgulayan Murat Çiftçi, artık yalnızca geminin güvenli şekilde limana ulaşmasının yeterli olmadığını belirtti.
“Tedarik zincirinin her halkası sigorta açısından ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken bir risk alanına dönüştü” diyen Çiftçi, şirketlerin sadece yüklerini sigortalamak yerine tedarik zincirinin tamamını kapsayan çözümlere yönelmesi gerektiğini ifade etti.
Sigorta artık stratejik bir risk yönetimi aracı
Marine sigortalarının klasik anlamda yalnızca hasar sonrasında devreye giren bir güvence olmaktan çıktığını belirten Çiftçi, günümüzde sigorta şirketlerinin müşterilerine risk danışmanlığı sunan stratejik iş ortaklarına dönüştüğünü söyledi.
Şirketler açısından önemli olanın sadece doğru poliçeye sahip olmak olmadığını vurgulayan Çiftçi, faaliyet gösterilen rotaların, limanların, yük türlerinin ve operasyonel süreçlerin bütüncül biçimde analiz edilmesi gerektiğini dile getirdi.
Uluslararası ticaret yapan firmaların faaliyet gösterdikleri bölgelerdeki gelişmeleri yakından takip etmelerinin önemine işaret eden Çiftçi, değişen risklere uygun sigorta programlarının düzenli olarak güncellenmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
Savaş riski ve rota analizi öne çıkıyor
Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin küresel sigorta piyasalarında da önemli değişikliklere yol açtığını ifade eden Çiftçi, savaş riski primlerinden teminat kapsamlarına kadar birçok başlığın yeniden değerlendirildiğini söyledi.
Sigorta şirketlerinin artık yalnızca gemiyi veya yükü değil; geminin izleyeceği rotayı, uğrayacağı limanları, siyasi gelişmeleri, iklim verilerini, alternatif tedarik senaryolarını ve şirketlerin kriz yönetimi planlarını da risk analizine dahil ettiğini belirten Çiftçi, yüksek riskli bölgelerde faaliyet gösteren şirketler için standart poliçeler yerine operasyonun niteliğine uygun, esnek ve uluslararası kapasiteyle desteklenen çözümlerin önem kazandığını kaydetti.
Siber riskler ve ESG yeni dönemin ana gündemi
Deniz taşımacılığındaki dijitalleşmenin beraberinde yeni riskler getirdiğine dikkat çeken Murat Çiftçi, otonom gemiler, yapay zekâ destekli rota planlama sistemleri, dijital liman yönetimi ve akıllı lojistik uygulamalarının verimliliği artırırken yeni sigorta ihtiyaçları doğurduğunu söyledi.
Çiftçi, siber saldırılar, dijital altyapılara yönelik tehditler, ESG uyumluluğu, karbon emisyonu düzenlemeleri ve çevresel sorumlulukların önümüzdeki dönemde marine sigortalarının en önemli gündem başlıkları arasında yer alacağını ifade etti.
IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği olarak müşterilerine yalnızca poliçe sunmadıklarını belirten Çiftçi, faaliyet gösterilen sektör, ticaret rotası ve operasyonel yapıya özel risk analizleri gerçekleştirdiklerini söyledi.
“Hedefimiz müşterilerimizin yalnızca bugünkü risklerine değil, gelecekte karşılaşabilecekleri risklere de bugünden hazırlıklı olmalarını sağlamak” diyen Çiftçi, güçlü uluslararası iş birlikleri sayesinde farklı sektörlere özel çözümler geliştirdiklerini belirtti.
Çiftçi, küresel ticarette rekabet avantajının artık yalnızca ürünleri daha hızlı teslim etmekten ibaret olmadığını vurgulayarak, risklerini etkin yöneten şirketlerin uluslararası pazarda daha güçlü bir konuma ulaşacağını, sigortanın da bu sürecin vazgeçilmez unsurlarından biri haline geldiğini sözlerine ekledi.
