Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) ile Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), nükleer risklere ilişkin sigorta yükümlülüklerinde önemli değişiklikler getiren yeni düzenlemeyi yayımladı.
19 Ekim 2023 tarihli yönetmelikte yapılan değişiklikle, nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin sigorta sorumluluğu belirli şartlar altında taşıyıcıya devredilebilecek.
Yeni düzenlemeye göre, nükleer tesis işletenleri, nükleer maddelerin taşınmasıyla ilgili sigorta yaptırma veya teminat gösterme yükümlülüklerini NDK’nın onayıyla taşıyıcı firmalara devredebilecek.
Bu devir işleminin geçerli sayılabilmesi için, işletenin aşağıdaki belgeleri Kuruma sunması zorunlu olacak:
Taşıyıcının bu yükümlülüğü devralmayı talep ettiğini ve işletenin de buna muvafakat ettiğini belirten yazılı bir sözleşme,
Taşıyıcının sigorta yaptırdığını veya teminat gösterdiğini belgeleyen dokümanlar,
Taşıyıcının, taşımaya bağlı olası nükleer zararlardan işleten sıfatıyla sorumlu olacağını bildiğine dair açık beyan,
Kurum tarafından talep edilebilecek diğer bilgi ve belgeler.
NDK’nın onay vermesiyle birlikte, nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin sorumluluk hukuken taşıyıcıya geçmiş sayılacak.
Bu düzenleme, sigorta ve teminat sorumluluklarında daha esnek ve işlevsel bir paylaşım imkânı tanıyarak hem risk yönetimini hem de operasyonel güvenliği artırmayı hedefliyor.
Kamuya Ait Araştırma Reaktörlerine Sigorta Muafiyeti
Yönetmelikte yapılan bir diğer önemli değişiklik, kamuya ait araştırma reaktörlerine yönelik oldu.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamındaki kamu idareleri ile sermayesinin tamamı kamuya ait olan araştırma reaktörlerini işleten kuruluşlar, bundan böyle sigorta yaptırma ve teminat gösterme yükümlülüğünden muaf tutulacak.
Bu tesislerde meydana gelebilecek olası nükleer zararların nasıl taahhüt edileceği ise, 7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanunu’nun 14. maddesinin yedinci fıkrasına göre belirlenecek.
Böylece kamuya ait araştırma reaktörleri, özel sektör tesislerinden farklı bir sorumluluk mekanizmasına tabi olacak.
Yürürlük ve Uygulama
Yeni yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
Düzenlemenin uygulanmasından Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) Başkanı ile Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkanı müştereken sorumlu olacak.
Ekonomik ve Sektörel Etki
Uzmanlara göre değişiklik, Türkiye’nin nükleer enerji yatırımlarında sigorta altyapısını uluslararası standartlara yaklaştıran bir adım niteliğinde.
Özellikle taşımacılık sürecinde risk paylaşımını netleştiren yeni madde, sigorta sektörüne yeni ürün ve reasürans alanları açabilir.
Yönetmelik ayrıca, kamu-özel ayrımına ilişkin sigorta yükümlülüklerini de netleştirerek, kamusal nükleer faaliyetlerin finansal sorumluluğunu doğrudan kamu güvencesine bırakıyor.
“Türk Nükleer Sigorta Havuzu Kuruluyor”
Türkiye, nükleer enerji alanında sigorta güvencesinde uluslararası standartlara geçti. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (SEDDK) açıklamasına göre, Nükleer Düzenleme Kanunu ile birlikte işletenlere sigorta yaptırma veya teminat gösterme zorunluluğu getirildi. Amaç, olası nükleer hadiselerden doğabilecek zararların sigorta mekanizması üzerinden tazmin edilmesi.
Yeni düzenlemeyle Türkiye, taraf olduğu Paris Sözleşmesi ve ek protokollerle uyumlu bir sigorta altyapısına kavuştu.
Bu kapsamda nükleer tesislerin sorumluluk çerçevesi netleşirken, sigorta teminatı da uluslararası uygulamalarla aynı seviyeye taşındı.
